(विशेष लेख मालिका भाग 2) श्री गुरु तेज बहादूर साहिब जी यांच्या 350 व्या समागम निमित्त माहिती देणारी क्रमशः मालिका

‘हिंद दी चादर’ श्री गुरु तेग बहादुर साहिब जी यांच्या शहिदीला ३५० वर्षे पूर्ण होत आहेत. या पार्श्वभूमिवर नांदेड आणि नवी मुंबई येथे कार्यक्रम होत असून, नांदेड येथील कार्यक्रम येत्या दि. 24 व 25 जानेवारीला होत आहे. या पार्श्वभूमिवर श्री गुरु तेग बहादुर साहिबजी यांच्या जीवनचरित्राची क्रमशः माहिती…. तेज के धनी १६२८ मध्ये दिल्लीमध्ये त्या वेळच्या सरकारशी तणाव निर्माण झाला. अमृतसर देखील या तणावाचा महत्त्वाचा केंद्रबिंदू बनला. अमृतसरची परिस्थिती खराब होताच गुरु हरिगोविंद जी यांनी पंजाबमध्ये करतारपूर साहिब नावाचे एक नवीन केंद्र स्थापन केले आणि पुन्हा तिथे तीन दशके राज्य केले. १६३५ मध्ये करतारपूर युद्धात गुरु हरिगोविंद जी आणि त्यांचे पुत्र शूरतेने लढले. त्यात गुरु तेज बहादूर (त्या वेळी त्यागमल) यांनीही अत्यंत रोमांचक साहस दाखवले. त्यांनी स्वतःच्या तगड्या हातात तलवार धरून शत्रूंशी लढा दिला. त्यांनी गंभीर जखमा देखील घेतल्या. त्यांचे शौर्य पाहून गुरु हरिगोविंद यांनी त्यांना 'तेज बहादूर' (तलवारधारी) असा सन्मान दिला. बाबा बकाला येथे वास्तव्य करतारपूर युद्धानंतर गुरु हरिगोविंद यांनी परिवारासोबत कीरतपूर साहिब येथे वास्तव्य केले. गुरु तेज बहादूर आणि माता गुजरीही देखील तिथे आले. गुरु हरिगोविंद यांच्या इच्छेनुसार त्यांच्या कुटुंबाची जबाबदारी गुरु तेज बहादूर आणि माता नानकी यांनी घेतली. १६४४ मध्ये गुरु हरिगोविंद साहिब यांचे देहावसान झाल्यानंतर गुरु तेज बहादूर आणि त्यांच्या पत्नी यांनी करतारपूर सोडून आपले ननिहाल (आजोळ) असलेले गाव “बाबा बकाला” (अमृतसर जिल्हा) गावात वास्तव्य केले व तिथे ते तपस्या व भक्तीत लीन झाले. गुरु-रूपात दिल्ली येथे गुरु हरिगोविंद साहिब यांचे देहावसान झाल्याची बातमी येताच गुरु तेज बहादूर म्हणाले - "बाबा बकाला, बाबा बकाला, बाबा बकाला, घर बैठ गुरसिख आप मिलाए।" यानंतर त्यांनी कोणताही जाहीरनामा किंवा घोषणा केली नाही; घरातच साधना करत राहिले. बाबा बकाला गावात अनेक दावेदार तयार झाले. जेथे लोकांना वाटले की आता त्यांना गुरु घोषित करतील. पण खरी अनुभूती गुरु तेज बहादूर यांच्यावरच आली. त्यांची नम्रता, शांत स्वभाव आणि तपस्या यांनी शीख समाजात त्यांना आदर प्राप्त झाला. अमृतसरचे भक्त भाई मक्खन शहा लबाना बाबा बकाला येथे आले. त्यांनी मनापासून प्रार्थना करत त्या खोलीत प्रवेश केला, जिथे गुरु तेज बहादूर ध्यानात होते. मक्खन शहा लबाना यांना प्रथम त्यांची ओळख पटली नाही, पण नंतर मनापासून बघितल्यावर त्यांना दिव्य संकेतांनी त्यांची खरी ओळख कळाली. त्यांना गुरु म्हणून मान्य करून त्यांनी गुरु तेज बहादूर यांना संपूर्ण सन्मान व विश्वसनीयतेने शीख जगतात नववे गुरु म्हणून घोषित केले. (माहितीस्त्रोत - https://gurutegbahadurshahidi.com/) 00000