श्री गुरु तेज बहादूर साहिब जी यांच्या 350 व्या समागम निमित्त माहिती देणारी क्रमशः मालिका

(विशेष लेख मालिका भाग 3) श्री गुरु तेज बहादूर साहिब जी यांच्या 350 व्या समागम निमित्त माहिती देणारी क्रमशः मालिका ‘हिंद दी चादर’ श्री गुरु तेग बहादुर साहिब जी यांच्या शहिदीला ३५० वर्षे पूर्ण होत आहेत. या पार्श्वभूमिवर नांदेड आणि नवी मुंबई येथे कार्यक्रम होत असून, नांदेड येथील कार्यक्रम येत्या दि. 24 व 25 जानेवारीला होत आहे. या पार्श्वभूमिवर श्री गुरु तेग बहादुर साहिबजी यांच्या जीवनचरित्राची क्रमशः माहिती…. गुरुगद्दीचा प्रकाश गुरु तेज बहादुर यांचे नाव पंजाब आणि भारताच्या अनेक भागांत पसरले. जेव्हा त्यांनी 'गुरु' असल्याचा अधिकार मान्य केला, तेव्हा त्यांच्या गुरुगद्दीचा प्रकाश सर्व समुदायासाठी आनंदाचा विषय ठरला. ते नेहमी गुरूच्या भल्यासाठी वेळ घालवत आणि गुरूंचा आशीर्वाद त्यांना २२ पौर्णिमा मिळाला. ते काही काळ स्थिर राहून काम करत राहिले. पण, त्यात त्यांना लोभ आला आणि त्यांनी आपले वचन पूर्ण केले नाही व गुरूच्या आदेशांचे पालन करू शकले नाही. एका दिवशी त्यांनी महंत आत्मारामांना असे बोलले जे चांगल्या हेतूने नव्हते. गुरु तेज बहादूर यांनी प्रेमाने समजावून सांगितले की, श्री गुरु ग्रंथ साहिबकडून विचार (वाचून) मनातील मलिनता दूर करावी. "जर तुम्ही वचन दिले असेल तर का पाळत नाही? गुरूची सेवा करण्याचे वचन पूर्ण करा. गुरूंना दिलेले कधीही वाया जात नाही. ही गोष्ट त्यांना पटली, त्यांनी नम्रतेने मान्य केले कि त्यांनी गुरूचा अनादर केला. गुरु लाहे रे, गुरु लाहे रे | क्षमा करणे सर्वात मोठा गुण आहे भाई मक्खन शहा यांनी "गुरु लाहे रे" या ओव्या देऊन गुरुजींना उपहार दिला. तरीही गुरु तेज बहादुर यांनी बाबा मलिकच्या प्रामाणिकपणाला प्राधान्य दिले. पीर मलिकच्या सेवकांनी गुरु साहिबकडे मागणी केली की, त्यांची चूक माफ केली जावी. गुरु साहिबांनी सर्वांना प्रेमाने समजावले. "माझ्या मनात कोणाविषयी द्वेष नाही. मला सर्व मानव समान आहेत. "भाई मक्खन शहा यांनी हे सगळे वचन लिहून मंडपात ठेवले आणि गुरु साहेबांकडून माफी मंत्र मागितला. जे लोक घर अन् प्रदेश सोडत होते, त्यांनाही क्षमा केली आणि त्या परिवारांना श्री गुरु ग्रंथ साहिब" चे स्वरूप देऊन आदर केला. त्यांनी लोकांना गुरुची सेवा करण्याचे महत्त्व शिकवले. कृपा करणे (क्षमा करणे) हा एक गुण आहे; तो सर्वोच्च परोपकार आहे. तो जगातील द्वेष नष्ट करून प्रेमाला जन्म देतो. ही अशी प्रकाशमयता आहे, जिला अंधार दूर करतो. सर्व लोक गुरु सारखे उदार असू शकत नाहीत. क्षमा करणे हे सोपे नाही, तर महानतेचे चिन्ह आहे. शीखांना बळकट करणे गुरु तेज बहादूर यांनी गुरु हरिगोविंद यांच्या प्रेरणेद्वारे १६६४ मध्ये शीख संघटना स्थापन केली. त्यांनी नानोलाची संपूर्ण जबाबदारी दूरदूरच्या भागातील शीखांना आणि त्याच्या माळी (सेवक) ला देऊन शीखांच्या सेवेसाठी स्वतःला पूर्णपणे समर्पित केले होते. त्यांनी शीख संघटनांना (समाजाला) मजबूत करण्यासाठी वेगवेगळे धर्मप्रचारक सर्व दिशांना पाठवले आणि आपल्या दयाळू स्वभावाने सर्व लोकांना एकजूट केले. धार्मिक आणि सामाजिक विधींचे योग्य स्वरूपात रूपांतर करून, संदेश दुर्गम भागात पोहोचवला गेला. अनुयायांनी अथक परिश्रमपूर्वक सेवा केली आणि गुरुसाहेबांना अनेक मौल्यवान संदेश आणि अहवाल पाठवले गेले. (माहितीस्त्रोत - https://gurutegbahadurshahidi.com/) 00000